როგორ მიდის შერჩევა საქართველოში განაცხადიდან შეთავაზებამდე, რა სახის გასაუბრებები არსებობს და რა გააკეთოთ, როცა ზარი დასრულდება.
გასაუბრება არის შეხვედრა დამსაქმებელსა და კანდიდატს შორის, სადაც ორივე მხარე ამოწმებს, ერგებიან თუ არა ერთმანეთს. კომპანია გეკითხებათ გამოცდილებაზე, უნარებზე და მოტივაციაზე, თქვენ კი იგებთ, როგორია სამუშაო, გუნდი და პირობები. ინგლისურად ამას job interview ჰქვია, ყოველდღიურ მეტყველებაში ხშირად უბრალოდ „ინტერვიუს“ ვამბობთ, ხოლო რუსულენოვან რჩევებში იგივე თემა „собеседование“-ის სახელით გვხვდება.
გასაუბრება გამოცდა არ არის, სადაც ერთი სწორი პასუხი არსებობს. ეს საუბარია, რომელშიც უნდა აჩვენოთ, რომ ვაკანსიაში დაწერილ მოთხოვნებს ფაქტებით ფარავთ, და თან გაიგოთ, თქვენთვის რამდენად სწორია ეს ადგილი. ამ სტატიაში განვიხილავთ, როგორ მიმდინარეობს შერჩევა საქართველოში, რა სახის გასაუბრებები არსებობს და რა ხდება მას შემდეგ, რაც ზარი დასრულდება.
მოკლედ
ყველა კომპანიას თავისი წესი აქვს, მაგრამ საქართველოში შერჩევა ხშირად ასეთ რიგს მიჰყვება. პატარა კომპანიაში ზოგი ეტაპი ერთ შეხვედრად ერთიანდება, დიდ ბანკში ან საერთაშორისო ფირმაში კი შეიძლება ყოველი ეტაპი ცალკე იყოს.
ეტაპების რაოდენობა წინასწარ იკითხეთ პირველივე ზარზე: „რა ეტაპებისგან შედგება შერჩევა და როდის შეიძლება ველოდო პასუხს?“ ეს ნორმალური კითხვაა და HR-ს ხშირად მზა პასუხი აქვს.
საქართველოში ბევრი დამსაქმებელი ფინალურ ეტაპზე წინა ხელმძღვანელს ან კოლეგას ურეკავს, ზოგჯერ კი უბრალოდ ნაცნობების მეშვეობით იგებს, როგორი თანამშრომელი იყავით. ამიტომ წინასწარ გაუფრთხილეთ ის ადამიანები, ვისაც რეკომენდაციისთვის ასახელებთ, და მოკლედ უთხარით, რა პოზიციაზე გადიხართ შერჩევას. ასე ისინი ზარისთვის მზად იქნებიან და თქვენს შესახებ ზუსტად იმას იტყვიან, რაც ამ სამუშაოსთვის მნიშვნელოვანია.
ერთი და იგივე კომპანია შეიძლება რამდენიმე სახის გასაუბრებას იყენებდეს. ცხრილში მოკლედაა, რით განსხვავდება ისინი და რა გეხმარებათ თითოეულში.
| სახე | რას ამოწმებენ | რა გეხმარებათ |
|---|---|---|
| HR გასაუბრება | მოტივაცია, ხასიათი, მოლოდინები, ხელფასი | მოკლე ისტორია თქვენ შესახებ და მკაფიო ციფრი ხელფასზე |
| ქცევითი გასაუბრება | როგორ მოიქეცით რეალურ სიტუაციებში | მაგალითები STAR სტრუქტურით: სიტუაცია, ამოცანა, ქმედება, შედეგი |
| ტექნიკური გასაუბრება | პროფესიული ცოდნა, კოდი, ანალიზი, SQL | ხმამაღლა ფიქრი და ახსნა, რატომ აირჩიეთ ესა თუ ის გზა |
| ჯგუფური გასაუბრება | გუნდური მუშაობა, კომუნიკაცია | სხვების მოსმენა და მათ აზრზე დაშენება, არა მხოლოდ ლაპარაკი |
| ონლაინ გასაუბრება | იგივე, რაც პირისპირ, ოღონდ კამერით | შემოწმებული ინტერნეტი, ხმა, სინათლე და მშვიდი ფონი |
| სატელეფონო ზარი | ძირითადი შესაბამისობა, ხელფასი, თარიღები | მოკლე პასუხები და ფურცელზე წინასწარ ჩაწერილი ციფრები |
| გასაუბრება ინგლისურად | ენის დონე და იგივე კითხვები | ხმამაღლა ნავარჯიშები ტიპური კითხვები |
პირისპირ გასაუბრება ოფისში ისევ ხშირია, განსაკუთრებით ბანკებში, მაღაზიების ქსელებში, სასტუმროებსა და რესტორნებში. IT-ში და დისტანციურ პოზიციებზე კი პირველი ეტაპები თითქმის ყოველთვის ონლაინ მიდის.
National Careers Service ტიპურ კითხვებს რამდენიმე ჯგუფად ყოფს: კითხვები კომპანიაზე („რა იცით ჩვენ შესახებ?“, „რატომ გინდათ ჩვენთან მუშაობა?“), თქვენზე, სამუშაო გამოცდილებაზე, ძლიერ და სუსტ მხარეებზე და იმაზე, რატომ დატოვეთ წინა სამსახური. გამოცდილების კითხვებზე ის STAR მეთოდით პასუხს გირჩევთ, ხოლო თუ სამუშაო გამოცდილება ჯერ არ გაქვთ, მაგალითები მოხალისეობიდან ან სხვა საქმიანობიდან მოიყვანეთ.
ქართულ გასაუბრებაზე ამას თითქმის ყოველთვის ემატება ორი კითხვა: „რა ხელფასს ელით?“ და „როდის შეგიძლიათ დაწყება?“. ხელფასზე წინასწარ მოიფიქრეთ დიაპაზონი ლარში და დააზუსტეთ, თანხას „ხელზე“ გულისხმობთ თუ დარიცხულს, რომ ორივე მხარე ერთსა და იმავე რიცხვზე ლაპარაკობდეს.
ყველაზე გავრცელებული კითხვები ქართული პასუხების ნიმუშებით ცალკე შევკრიბეთ სტატიაში ინტერვიუს კითხვები.
გასაუბრების ბოლოს თითქმის ყოველთვის გკითხავენ: „ხომ არ გაქვთ კითხვები?“ „არა“ ცუდი პასუხია. იკითხეთ, როგორია ტიპური სამუშაო დღე, როგორ შეაფასებენ თქვენს შედეგს პირველ თვეებში, არის თუ არა სწავლის შესაძლებლობა და რა არის შემდეგი ნაბიჯი.
National Careers Service რამდენიმე მარტივ რამეს გირჩევთ: მოსამზადებლად საკმარისი დრო დაიტოვეთ, ადგილზე დროულად მიდით, ტელეფონი გამორთეთ, რომ ყურადღება არ გაგეფანტოთ, ხოლო ონლაინ გასაუბრებისას წინასწარ შეამოწმეთ კომპიუტერი და ინტერნეტი. კარგი იქნება, თუ იცით, როგორ დაუკავშირდეთ ინტერვიუერს, თუ ტექნიკური პრობლემა შეგექმნათ.
დღეების მიხედვით გაწერილი გეგმა და ონლაინ გასაუბრების სრული ჩეკლისტი იხილეთ სტატიაში გასაუბრებისთვის მომზადება.
ეს შეცდომები რეკრუტერებს ძალიან ხშირად ესმით. არცერთი მათგანი თავისთავად არ გიჭრით გზას, მაგრამ როცა რამდენიმე ერთად ხდება, შთაბეჭდილება ფუჭდება.
გასაუბრების დასაწყისი ხშირად მოკლე საუბარია ამინდზე, გზაზე ან იმაზე, ადვილად იპოვეთ თუ არა ოფისი. ეს შემოწმება არ არის, უბრალოდ დაძაბულობის მოხსნაა. უპასუხეთ ბუნებრივად, გაიღიმეთ და მზად იყავით, რომ მალე პირველი სერიოზული კითხვა მოვა. თუ კითხვა ვერ გაიგეთ, თავაზიანად გადაეკითხეთ: „ბოდიში, შეგიძლიათ კიდევ ერთხელ თქვათ?“ ეს ბევრად უკეთესია, ვიდრე სხვა კითხვაზე პასუხის გაცემა.
ზარი დასრულდა. ახლა სამი რამ შეიძლება მოხდეს: გიწვევენ შემდეგ ეტაპზე, გთავაზობენ სამუშაოს ან გეუბნებიან უარს. ზოგჯერ კი უბრალოდ დუმილია.
National Careers Service გირჩევთ, ელფოსტით ან ტელეფონით დაუკავშირდეთ, თუ არ იცით, როდის მიიღებთ პასუხს. მოკლე და თავაზიანი წერილი საკმარისია: „მადლობა გასაუბრებისთვის. პოზიცია ძალიან მაინტერესებს. შეგიძლიათ მითხრათ, დაახლოებით როდის იქნება ცნობილი შედეგი?“ თუ HR-მა კონკრეტული თარიღი გითხრათ, ამ თარიღამდე ნუ მისწერთ.
იგივე წყარო გირჩევთ, შეთავაზება წერილობით დაადასტუროთ და თანხმობამდე შეამოწმოთ დაწყების თარიღი, წინასწარი გაფრთხილების ვადა და სამუშაო პირობები. საქართველოში ამას დაამატეთ: ხელფასი „ხელზეა“ თუ დარიცხული, არის თუ არა გამოსაცდელი ვადა და რამდენ ხანს გრძელდება, სამუშაო გრაფიკი და დისტანციური მუშაობის შესაძლებლობა. ყველაფერი, რაც სიტყვიერად შეთანხმდით, ხელშეკრულებაშიც უნდა ეწეროს.
გაიხსენეთ, რომელ კითხვებზე გაგიჭირდათ, და სთხოვეთ ინტერვიუერს უკუკავშირი: რა გამოგივიდათ კარგად და რა შეიძლებოდა უკეთ გაგეკეთებინათ. ყველა არ გიპასუხებთ, მაგრამ ერთი გულწრფელი პასუხი ხშირად შემდეგ გასაუბრებაზე ეხმარება.
ეს ხშირად ხდება, როცა ერთდროულად რამდენიმე ადგილას გადიხართ შერჩევას. ნუ ჩქარობთ და ნუ დათანხმდებით პირველსავე ზარზე. თავაზიანად სთხოვეთ დრო გადაწყვეტილებისთვის, მაგალითად რამდენიმე დღე, და შეადარეთ არა მხოლოდ ხელფასი, არამედ გუნდი, სწავლის შესაძლებლობა, გრაფიკი და გზა სამსახურამდე. თუ ერთ-ერთ კომპანიაზე უარს ამბობთ, მოკლედ და მადლობით მისწერეთ: საქართველოში შრომის ბაზარი პატარაა და ადამიანები ერთმანეთს ხშირად ხვდებიან. ასეთი წერილი კარს ღიად ტოვებს მომავლისთვის.
თუ საქართველოდან დისტანციურად უცხოური კომპანიისთვის მუშაობას აპირებთ, job interview ჩვეულებრივ ინგლისურად და ონლაინ მიდის, ხშირად სხვა დროის სარტყელში მყოფ გუნდთან. ეტაპები მსგავსია: რეკრუტერთან მოკლე ზარი, სატესტო დავალება ან ტექნიკური საუბარი, შემდეგ მენეჯერი. განსხვავება ის არის, რომ ხელფასზე ხშირად სხვა ვალუტაში ლაპარაკობენ და გკითხავენ, როგორ ფორმდებით: შტატში თუ კონტრაქტით. ეს წინასწარ მოიფიქრეთ.
როცა ზარზე სიტყვა გავიწყდებათ ან კითხვა მოულოდნელია, გეხმარებათ ClapAssist, AI ინტერვიუს ასისტენტი გასაუბრებისთვის. მას ესმის ქართული, ინგლისური და ბევრი სხვა ენა და პასუხის გეგმას გაჩვენებთ იმ ენაზე, რომელსაც პარამეტრში „Answer in“ აირჩევთ. მუშაობს Zoom-ში, Teams-სა და Meet-ზე თქვენს კომპიუტერზე, შეხვედრაში არ შედის და ეკრანის გაზიარებისას არ ჩანს. ზარს, რომელიც მხოლოდ მობილურზე მიდის, აპლიკაცია ვერ ისმენს.
გარე გვერდები, რომლებსაც ზემოთ მოცემული რჩევები ეყრდნობა, გახსნილი და შემოწმებული მითითებულ დღეს.
შეხვედრა დამსაქმებელსა და კანდიდატს შორის, სადაც კომპანია ამოწმებს თქვენს გამოცდილებას, უნარებსა და მოტივაციას, თქვენ კი იგებთ, როგორია სამუშაო და პირობები. ინგლისურად მას job interview ჰქვია.
კომპანიაზეა დამოკიდებული. ხშირად: CV-ის გადარჩევა, ზარი HR-თან, სატესტო დავალება ან ტესტი, გასაუბრება მენეჯერთან და ფინალური საუბარი. ეტაპები პირველივე ზარზე იკითხეთ.
მიესალმეთ, მადლობა გადაუხადეთ დროისთვის და მზად იყავით კითხვისთვის „მოგვიყევით თქვენ შესახებ“. ერთ-ორ წუთში თქვით, ვინ ხართ პროფესიულად, ერთი შედეგი და რატომ გაინტერესებთ ეს პოზიცია.
ფიქსირებული ვადა არ არსებობს. საუკეთესოა გასაუბრების ბოლოს თავად იკითხოთ. თუ ვადა არ იცით, მოკლე თავაზიანი წერილით შეგიძლიათ დაინტერესდეთ.
ჩაიცვით ისე, როგორც ამ კომპანიაში ჩვეულებრივ დადიან, ოღონდ ოდნავ უფრო მოწესრიგებულად. ბანკში ან იურიდიულ ფირმაში კლასიკური სტილი ჯობს, IT კომპანიაში სუფთა და მარტივი ტანსაცმელიც კარგია. ონლაინ გასაუბრებაზეც ჩაიცვით ისე, თითქოს ოფისში მიდიხართ.
შეამოწმეთ ინტერნეტი, კამერა და ხმა, აირჩიეთ მშვიდი ადგილი კარგი სინათლით, გამორთეთ შეტყობინებები და ჩაინიშნეთ, როგორ დაუკავშირდებით ინტერვიუერს, თუ კავშირი გაწყდა.
ClapAssist პასუხის გეგმას გაჩვენებთ ქართულად ან ინგლისურად Zoom-ში, Teams-სა და Meet-ზე. 10 წუთი უფასოდ, ბარათის გარეშე.